عصب کشی دندان یا درمان ریشه، روشی برای نجات دندانی است که عصب آن بر اثر پوسیدگی عمیق، ترک یا ضربه آسیب دیده یا عفونی شده است. در این درمان، بافت آسیب‌دیده از داخل ریشه خارج میشود، کانال‌ها تمیز و ضدعفونی میشوند و دندان دوباره ترمیم میشود. نتیجه، رفع درد و حفظ دندان طبیعی شماست، بدون اینکه نیازی به کشیدن آن باشد.
در این مطلب توضیح می‌دهیم چه زمانی به عصب کشی نیاز دارید، درمان چطور انجام میشود، هزینه آن به چه عواملی بستگی دارد و بعد از درمان چه مراقبت‌هایی لازم است.
عصب کشی دندان چیست؟
هر دندان از سه لایه اصلی ساخته شده است: مینا در بیرونی‌ترین بخش، عاج در زیر آن و پالپ در مرکز دندان. پالپ بافتی نرم شامل عصب‌ها، رگ‌های خونی و بافت همبند است که از تاج دندان تا انتهای ریشه‌ها، داخل فضایی به نام کانال ریشه، امتداد دارد.
وقتی باکتری‌ها از راه پوسیدگی عمیق یا ترک به پالپ می‌رسند، یا ضربه‌ای شدید به دندان وارد میشود، پالپ ملتهب یا عفونی میشود. در این حالت پالپ دیگر خودبه‌خود بهبود پیدا نمیکند. اگر درمان نشود، عفونت می‌تواند به استخوان اطراف ریشه برسد و باعث آبسه، تورم و تحلیل استخوان شود.
در عصب کشی، دندانپزشک پالپ آسیب‌دیده را خارج میکند و فضای کانال‌ها را تمیز، شکل‌دهی و پر میکند. دندان بالغ پس از برداشتن پالپ هم سالم می‌ماند، چون تغذیه آن از بافت‌های اطراف ریشه ادامه پیدا میکند. شاخه‌ای از دندانپزشکی که به درمان ریشه می‌پردازد، اندودانتیکس نام دارد.
تعداد کانال‌ها در دندانهای مختلف متفاوت است: دندانهای جلویی معمولاً یک کانال دارند و دندانهای آسیاب بزرگ سه تا چهار کانال. همین موضوع روی مدت و پیچیدگی درمان اثر می‌گذارد.
علائم نیاز به عصب کشی دندان
شایع‌ترین دلیل عصب کشی، پوسیدگی دندان است که درمان نشده و به عصب رسیده است. این نشانه‌ها می‌توانند خبر از آسیب عصب بدهند:
- درد شدید یا ضربان‌دار، به‌خصوص در شب یا هنگام دراز کشیدن
- حساسیت به سرما یا گرما که بعد از برداشتن محرک، چند ثانیه یا چند دقیقه باقی می‌ماند
- درد هنگام جویدن یا فشار دادن روی دندان
- تورم لثه یا ایجاد برجستگی چرکی (فیستول) کنار دندان
- تیره یا خاکستری شدن رنگ دندان، معمولاً بعد از ضربه
- تورم صورت یا فک در ناحیه دندان دردناک
گاهی عصب دندان بدون هیچ دردی از بین می‌رود و مشکل فقط در معاینه یا عکس رادیوگرافی دیده میشود. به همین دلیل، تشخیص قطعی همیشه با معاینه دندانپزشک و رادیوگرافی انجام میشود.
اگر تورم صورت همراه با تب دارید یا تورم به سرعت بیشتر میشود، هرچه زودتر به دندانپزشک مراجعه کنید.
مراحل عصب کشی دندان
عصب کشی بسته به تعداد کانال‌ها و میزان عفونت، در یک یا چند جلسه انجام میشود. مراحل درمان به‌طور کلی این‌هاست:
- معاینه و رادیوگرافی: دندانپزشک با معاینه و عکس رادیوگرافی، تعداد و شکل کانال‌ها و گستردگی عفونت را بررسی میکند و برنامه درمان را مشخص میکند.
- بیحسی موضعی: ناحیه درمان با تزریق بیحسی موضعی کاملاً بی‌حس میشود تا در طول درمان دردی احساس نکنید.
- جدا کردن دندان از بزاق: دندان از محیط دهان جدا (ایزوله) میشود تا محل درمان خشک و تمیز بماند و بزاق و باکتری‌ها وارد کانال نشوند.
- دسترسی و برداشتن پالپ: حفره کوچکی در تاج دندان ایجاد میشود و پالپ آسیب‌دیده با فایل‌های مخصوص و دستگاه روتاری از داخل کانال‌ها خارج میشود.
- شست‌وشو و ضدعفونی: کانال‌ها با محلول‌های ضدعفونی‌کننده شسته و شکل‌دهی میشوند تا باکتری‌ها از بین بروند. اگر عفونت شدید باشد، ممکن است داروی ضدعفونی داخل کانال گذاشته شود و درمان در جلسه بعد کامل شود.
- پر کردن کانال‌ها: فضای خالی کانال‌ها با ماده‌ای لاستیکی به نام گوتاپرکا و چسب مخصوص پر و کاملاً بسته میشود تا دوباره آلوده نشود.
- ترمیم نهایی: در پایان، تاج دندان با پرکردگی یا روکش بازسازی میشود. ترمیم دندان پس از عصب کشی، استحکام و عملکرد طبیعی آن را برمی‌گرداند و از شکستن آن جلوگیری میکند.
عصب کشی با روتاری و رادیوگرافی RVG
ابزارهای مدرن، عصب کشی را سریع‌تر، دقیق‌تر و راحت‌تر کرده‌اند. دو فناوری مهم در این زمینه، دستگاه روتاری و رادیوگرافی دیجیتال RVG هستند.
عصب کشی با روتاری: در روش روتاری، کانال‌ها با فایل‌های انعطاف‌پذیر نیکل‌تیتانیوم که با موتور می‌چرخند، تمیز و شکل‌دهی میشوند. این فایل‌ها انحنای طبیعی ریشه را بهتر دنبال می‌کنند و کانال را یکنواخت‌تر از ابزارهای دستی آماده می‌کنند. نتیجه، درمانی کوتاهتر با فشار کمتر روی دندان است. نوع وایرلس این دستگاه بدون سیم کار میکند و حرکت دقیق‌تر و راحت‌تری در دهان بیمار فراهم میکند.
رادیوگرافی دیجیتال RVG: در سیستم RVG، تصویر رادیوگرافی در چند ثانیه روی مانیتور نمایش داده میشود. میزان اشعه آن کمتر از رادیوگرافی معمولی با فیلم است و تصویر را می‌توان بزرگ کرد تا طول و مسیر کانال‌ها دقیق‌تر دیده شود. دندانپزشک می‌تواند در طول درمان چند بار تصویر بگیرد و از کامل بودن پاکسازی و پرکردگی کانال‌ها مطمئن شود.
ترکیب این دو فناوری یعنی تشخیص دقیق‌تر، جلسات کوتاهتر و تجربه‌ای راحت‌تر برای بیمار.
مزایای عصب کشی دندان
مهم‌ترین مزیت عصب کشی این است که دندان طبیعی شما حفظ میشود. مزایای دیگر آن عبارت‌اند از:
- حفظ دندان طبیعی: به جای کشیدن دندان، همان دندان در دهان می‌ماند و فاصله‌ای بین دندان‌ها ایجاد نمی‌شود.
- رفع درد و توقف عفونت: با خارج شدن پالپ آلوده، درد کاهش پیدا میکند و عفونت به استخوان و بافت‌های اطراف گسترش پیدا نمیکند.
- حفظ عملکرد و ظاهر: پس از ترمیم، دندان مثل قبل برای جویدن و صحبت کردن کار میکند و ظاهری طبیعی دارد.
- جلوگیری از جابه‌جایی دندان‌ها: وقتی دندانی کشیده شود، دندانهای کناری به مرور به سمت فضای خالی حرکت می‌کنند؛ عصب کشی از این مشکل پیشگیری میکند.
- هزینه و زمان کمتر: کشیدن دندان و جایگزینی آن با ایمپلنت دندان یا بریج معمولاً هزینه و زمان بیشتری نسبت به عصب کشی و ترمیم دارد.
- عمر طولانی: دندان عصب کشی شده با ترمیم مناسب و رعایت بهداشت، می‌تواند سال‌های طولانی سالم بماند.
کشیدن دندان فقط زمانی توصیه میشود که دندان قابل نجات نباشد؛ مثلاً وقتی ریشه شکسته باشد یا بافت سالم کافی برای ترمیم باقی نمانده باشد.
هزینه عصب کشی دندان
هزینه عصب کشی برای همه دندان‌ها یکسان نیست و پس از معاینه و رادیوگرافی مشخص میشود. مهم‌ترین عواملی که روی هزینه اثر می‌گذارند:
- نوع دندان و تعداد کانال‌ها: هرچه دندان کانال بیشتری داشته باشد، درمان زمان‌برتر و هزینه آن بیشتر است.
- عصب کشی اول یا مجدد: عصب کشی مجدد دندانی که قبلاً درمان شده، معمولاً پیچیده‌تر است، چون مواد قبلی باید از کانال‌ها خارج شوند.
- میزان عفونت و تعداد جلسات: عفونت گسترده ممکن است به جلسه اضافه و داروی داخل کانال نیاز داشته باشد.
- پیچیدگی ریشه: کانالهای خمیده، باریک یا کلسیفیه، کار را دشوارتر می‌کنند.
- ترمیم نهایی: هزینه پرکردگی یا روکش بعد از عصب کشی، معمولاً جدا محاسبه میشود.
نوع دندان | تعداد معمول کانال |
|---|---|
دندانهای جلویی | ۱ |
آسیاب کوچک | ۱ تا ۲ |
آسیاب بزرگ | ۳ تا ۴ |
برای اطلاع از هزینه دقیق درمان دندان خود، با مرکز تماس بگیرید تا پس از معاینه، برنامه و هزینه درمان را به شما بگوییم.
مراقبت‌های بعد از عصب کشی
با رعایت چند نکته ساده، دوره بعد از درمان راحت‌تر می‌گذرد و دندان شما سالم می‌ماند:
- تا وقتی بیحسی کاملاً از بین نرفته، غذا نخورید تا گونه یا زبان خود را گاز نگیرید.
- تا انجام ترمیم نهایی، با دندان درمان‌شده غذای سفت یا چسبنده نجوید؛ پرکردگی موقت برای فشار زیاد ساخته نشده است.
- حساسیت یا درد خفیف تا چند روز بعد از درمان طبیعی است و با مسکن‌هایی که دندانپزشک توصیه میکند، کنترل میشود.
- مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را مثل همیشه ادامه دهید.
- ترمیم نهایی را به تعویق نیندازید. دندان عصب کشی شده بدون ترمیم مناسب ممکن است بشکند یا دوباره آلوده شود. برای دندانهای آسیاب، معمولاً روکش دندان توصیه میشود.
اگر درد بعد از چند روز بیشتر شد، تورم ایجاد شد یا پرکردگی موقت افتاد، با مرکز تماس بگیرید.
عصب کشی دندان در مشهد، مرکز دندانپزشکی دکتر مهدی علیزاده
در مرکز دندانپزشکی دکتر مهدی علیزاده، عصب کشی دندان با دستگاه روتاری وایرلس، فایل‌های مخصوص درمان ریشه و رادیوگرافی دیجیتال RVG انجام میشود. این تجهیزات باعث میشوند کانال‌ها بدون فشار اضافی به دندان و با دقت بیشتری پاکسازی شوند و زمان درمان کوتاهتر شود.
هدف ما این است که درمان شما با بالاترین استانداردهای درمانی، بیشترین ایمنی و کمترین ناراحتی انجام شود؛ از معاینه و تشخیص اولیه تا ترمیم نهایی دندان.
اگر دندان درد دارید یا دندانپزشک به شما گفته که دندانتان به عصب کشی نیاز دارد، برای مشاوره و تعیین وقت با ما تماس بگیرید.
گفت‌وگو
دیدگاه‌ها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی ثبت نشده است. شما نخستین نفر باشید.