درد مبهم در انتهای فک، تورم لثه یا بوی بد دهانی که با مسواک از بین نمی‌رود، گاهی نشانه یک دندان نهفته است. دندانی که هنوز دیده نمیشود، ولی می‌تواند به دندانهای سالم کناری آسیب بزند. در این مطلب توضیح می‌دهیم دندان نهفته چیست، چه علائمی دارد، چه زمانی نیاز به جراحی است و چه زمانی میتوان آن را در فک نگه داشت.
دندان نهفته (Impacted Tooth) چیست؟
دندان نهفته دندانی است که به دلایلی مثل کمبود فضا در فک یا موقعیت نامناسب، نتوانسته به‌طور کامل یا در جای درست از لثه بیرون بیاید.
این وضعیت بیشتر برای دندان عقل ( اصطلاحا دندان عقل نهفته) رخ می‌دهد، اما دندانهای دیگر، بهویژه دندان نیش بالا، هم ممکن است نهفته بمانند.
انواع دندان نهفته
- نهفته کامل: دندان به‌طور کامل درون لثه و استخوان فک باقی مانده است.
- نیمه نهفته (نهفته نسبی): بخشی از دندان از لثه بیرون آمده اما کامل رشد نکرده است. این نوع به دلیل گیر کردن غذا زیر لثه، بیشتر دچار عفونت میشود.
- نهفته افقی یا زاویه‌دار: دندان به‌صورت کج یا خوابیده درون فک قرار دارد و ممکن است به ریشه دندانهای مجاور فشار بیاورد.
علائم دندان نهفته
بسیاری از دندانهای نهفته سال‌ها بدون علامت هستند و فقط در عکس دندانپزشکی دیده می‌شوند. اما در صورت بروز مشکل، این علائم شایع‌اند:
- درد یا احساس فشار در فک یا لثه
- التهاب، قرمزی یا تورم در ناحیه دندان
- بوی بد دهان یا طعم ناخوشایند
- پوسیدگی دندان مجاور یا ایجاد آبسه
- سردرد یا درد گوش در برخی موارد
- دشواری در باز کردن کامل دهان
عوارض درمان نکردن دندان نهفته
اگر دندان نهفته مشکل‌ساز به‌موقع درمان نشود، ممکن است این عوارض را به دنبال داشته باشد:
- فشار به دندانهای کناری و جابه‌جایی آن‌ها
- پوسیدگی یا عفونت دندان نهفته و دندان مجاور
- تشکیل کیست یا تومور در اطراف دندان نهفته
- تحلیل ریشه و استخوان دندانهای مجاور
تشخیص دندان نهفته با CBCT
تشخیص دقیق، مهم‌ترین مرحله درمان است. در مرکز دندانپزشکی دکتر مهدی علیزاده، موقعیت دندان نهفته با تصویربرداری دیجیتال پیشرفته و عکس CBCT (توموگرافی سه‌بعدی) بررسی میشود.
CBCT نشان می‌دهد دندان دقیقاً در چه عمق و زاویه‌ای قرار دارد و فاصله آن تا عصب فک و ریشه دندانهای مجاور چقدر است. این اطلاعات به انتخاب درمان مناسب و کاهش خطرات جراحی کمک می‌کند.
روش‌های درمان دندان نهفته
۱. جراحی دندان نهفته
رایج‌ترین درمان، خارج کردن دندان با جراحی است. جراحی با بیحسی موضعی انجام میشود و بیمار در طول عمل دردی احساس نمی‌کند. ناراحتی و تورم بعد از جراحی معمولاً طی چند روز با دارو و رعایت مراقبتها کنترل میشود.
۲. درمان ارتودنسی
در برخی موارد، بهویژه برای دندان نیش نهفته در سنین پایینتر، میتوان با ترکیب یک جراحی کوچک و درمان ارتودنسی، دندان را بهتدریج به جای اصلی خود در قوس دندانی هدایت کرد.
۳. پیگیری و مراقبت منظم
اگر دندان نهفته بدون علامت باشد و خطری برای دندانهای مجاور ایجاد نکند، ممکن است نیازی به کشیدن نداشته باشد و فقط با معاینه و عکس دورهای پیگیری شود.
آیا همه دندانهای نهفته باید کشیده شوند؟
خیر. هر دندان نهفتهای نیاز به کشیدن ندارد. تصمیم درمان به موقعیت دندان، سن بیمار، وجود علائم و خطر آسیب به دندانهای مجاور بستگی دارد. این تصمیم فقط پس از معاینه و بررسی تصویربرداری گرفته میشود.
اگر دندان کشیده‌شده جای خالی ایجاد کند (مثلاً در مورد دندانهای غیر از عقل)، گزینه‌هایی مثل ایمپلنت برای جایگزینی آن وجود دارد.
مراقبت‌های بعد از جراحی دندان نهفته
- تا ۲۴ ساعت اول از مضمضه شدید و آب‌کشیدن دهان خودداری کنید.
- در روز اول کمپرس سرد روی گونه بگذارید تا تورم کمتر شود.
- غذای نرم و ولرم بخورید و با سمت مقابل بجوید.
- از سیگار و نی استفاده نکنید.
- داروها را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
جمع‌بندی
دندان نهفته همیشه خطرناک نیست، اما تشخیص به‌موقع آن از آسیب به دندانهای سالم جلوگیری می‌کند. اگر درد، تورم یا ناراحتی در انتهای فک دارید، یا دندانپزشک شما به وجود دندان نهفته مشکوک است، برای معاینه و بررسی با CBCT و جراحی دندان نهفته در مشهد به مرکز دندانپزشکی دکتر مهدی علیزاده مراجعه کنید.
گفت‌وگو
دیدگاه‌ها
۰ دیدگاههنوز دیدگاهی ثبت نشده است. شما نخستین نفر باشید.